Kick-off van nieuwe PPS ‘Agroforestry van niche naar gevestigde praktijk’
Foto: Consortiumpartners van de nieuwe PPS ‘Agroforestry van niche naar gevestigde praktijk’ op bezoek bij Open Teelten in Lelystad tijdens de kick-off bijeenkomst op 21 mei 2026
Van pioniersfase naar structurele landbouwpraktijk
Op donderdag 21 mei 2026 vond de kick-off plaats van het nieuwe onderzoeksproject ‘Publiek-Private Samenwerking (PPS) Agroforestry in diverse vormen: van niche naar gevestigde praktijk’. Dit vierjarige PPS-project loopt van 2026 tot en met 2029 en richt zich op de verdere ontwikkeling, onderbouwing en opschaling van agroforestry in Nederland. Het project bouwt voort op eerdere initiatieven en samenwerkingsverbanden van de drie onderzoeksinstituten binnen Wageningen University & Research die vooroplopen in wetenschappelijk onderzoek naar agroforestry: Wageningen Plant Research, Wageningen Livestock Research en Wageningen Environmental Research.
Brede focus op akkerbouw, veehouderij en voedselbossen
De komende vier jaar wordt gewerkt aan het verder ontwikkelen en verankeren van kansrijke bedrijfsmodellen voor diverse vormen van agroforestry: agroforestry in de akkerbouw, agroforestry in de veehouderij en (agrarische) voedselbossen. Daarmee moet agroforestry kunnen doorgroeien van een nichepraktijk naar een breed gedragen en gevestigde landbouwpraktijk.
De centrale ambitie is om kennis te ontwikkelen die direct bruikbaar is voor agrarisch ondernemers, ketenpartijen, overheden en maatschappelijke organisaties. Daarbij ligt de nadruk op het dichten van kennislacunes en het omzetten van anekdotisch bewijs naar gekwantificeerde inzichten over onder meer productiviteit, kosten en baten, ecosysteemdiensten, klimaatadaptatie, biodiversiteit, dierwaardigheid en verdienvermogen.
Onderzoek op proeflocaties en praktijkbedrijven
Voor de kwantificering van effecten wordt het onderzoek op verschillende locaties voortgezet en verder uitgebouwd, zoals het onderzoek op de onderzoekslocatie Open Teelten in Lelystad, waar wordt gewerkt aan rijenteelt in de akkerbouw, en bij Dairy Campus in Leeuwarden, waar onderzoek plaatsvindt naar voederhagen in de veehouderij. Daarnaast worden vier praktijkbedrijven (met o.a. voedselbossen) van Stichting Regeneratie gevolgd. Ook wordt nauw samengewerkt met de praktijk en wordt verbinding gelegd met bestaande onderzoeksprojecten van onder meer provinciale agroforestrynetwerken en het Louis Bolk Instituut.
Marktontwikkeling, productkwaliteit en ondernemerschap
Een belangrijk onderdeel van het project is het in kaart brengen van kansen voor ondernemerschap, productkwaliteit, marktontwikkeling en ketenvorming rond agroforestryproducten. Daarbij wordt gekeken naar de vraag welke producten economisch kansrijk zijn, welke kwaliteitseisen gelden, hoe verwerking en afzet georganiseerd kunnen worden en welke rol ketenpartijen hierin kunnen spelen.
Routekaart voor gebiedsinpassing: welk type agroforestry past waar?
Daarnaast onderzoekt het project hoe contextafhankelijke factoren bepalen welk type agroforestry het meest kansrijk is in een bepaald gebied. Hierbij gaat het onder meer om ruimtelijke en planologische omstandigheden, sociaal-maatschappelijke factoren, economische randvoorwaarden, marktperspectief en de kwaliteiten en vaardigheden van ondernemers. Deze inzichten moeten bijdragen aan een gebiedsgerichte routekaart voor de toepassing van agroforestry in verschillende landschappen.
Verwachte resultaten
De PPS moet leiden tot concrete en toepasbare resultaten voor ondernemers, beleid en praktijk. De verwachte resultaten zijn onder meer:
- Beter gekwantificeerde kennis over kosten, baten en ecosysteemdiensten van toepassing van agroforestry in de landbouwpraktijk.
- Zicht op de benodigde instrumenten voor en de route naar (een toename van) de implementatie van specifieke agroforestry vormen in bepaalde landschappen.
- Handvatten voor agrarisch ondernemers, overheden, maatschappelijke organisaties en onderwijs voor opschaling van agroforestry.
- Duiding van waar (landschappelijke locatie) kansen liggen voor de diverse vormen van agroforestry en waar niet.
Kick-off in Lelystad
De kick-off bijeenkomst stond in het teken van kennismaking: met elkaar, met het project, en met de ambities, doelen en projectorganisatie. Een groot deel van de consortiumpartners was al betrokken bij eerdere PPS-agroforestryprojecten, maar ook nieuwe partijen zijn aangesloten. Daarmee ontstaat een breed consortium waarin onderzoek, praktijk, beleid, ketenontwikkeling en maatschappelijke partners samenkomen.
De ‘PPS Agroforestry van niche naar gevestigde praktijk’ is een samenwerking van Stichting Regeneratie, Wageningen Plant Research (WPR), Wageningen Livestock Research (WLR), Wageningen Environmental Research (WENR), ZLTO, LLTB, Coöperatieve Rabobank, Staatsbosbeheer, Verstegen Spices & Sauces B.V., Van der Kamp Consult, Jalo Biopellets B.V., De Nootsaeck Advies B.V., Boslekker, Nederlandse Notenvereniging, Greenchoice, Electriffy Group, Vereniging Voedsel uit het Bos, Wereld Natuur Fonds, Triodos Foundation en provincies Zuid-Holland, Overijssel, Noord-Holland, Flevoland, Gelderland, Utrecht, Friesland, Noord-Brabant, Drenthe, Zeeland en Limburg. De PPS valt onder het topsectorbeleid van de overheid (Topsector Agri & Food).