Tweede editie boeren natuurlijk markt, van nieuwsgierige inkopers naar verkennende gesprekken over afname.

Op 11 november vond de tweede editie van de Boeren Natuurlijk Markt plaats bij de Stadsjochies in Utrecht. 19 boeren en verwerkers vertelden hun verhaal en lieten producten zien en proeven. Onder de 75 bezoekers waren 35 inkopende organisaties zoals groothandels, cateraars en zorginstellingen.

Tijdens deze editie viel op dat gesprekken vaker gingen over hoe die mooie producten nu daadwerkelijk op een voor beide partijen werkbare manier bij de eindgebruiker te krijgen. We bewegen deze versie van nieuwsgierigheid naar actie. Er zijn de nodige vervolgafspraken gepland op deze dag, op naar daadwerkelijke deals. Leuk om ook dit jaar weer te zien dat de kraamhouders veel pionierskennis en ervaringen met elkaar uitwisselden.

Agroforestry was goed vertegenwoordigd met verschillende systemen en verwerkende partners. De Voedselboswinkel, Janmiekeshoeve & Boslekker, De Biesterhof & Favamole, Bloemenweideboerderij, Schevichoven, Erve Kiekenbos, boerderij Saalland & Wilderland, Veld 4, Doortje’s hoeve en De Tamme Kastanje Community.

De deelnemers stelden zich voor aan de hand van producten en een korte omschrijving van wat hun manier van boeren, of de gebruikte ingrediënten, zo interessant maakt. Een paar pakkende boodschappen van deelnemers wil ik jullie niet onthouden. “Natuurherstel om je vingers bij af te likken”, “Intensieve natuur & extensieve landbouw innig verbonden”, “gezond voedsel uit een gezond landschap” en “ons teeltsysteem bootst een natuurlijke bosrand na, waardoor bodem en planten weerbaarder zijn en ziektes en plagen minder kans krijgen”. Qua producten was de Kastanje brownie mijn favoriet, super lekker!

Howard Koster van de Biesterhof benoemde naderhand een aantal uitdagingen bij het creëren van structurele afzet bij grotere voedsel inkopers. Deze zijn van toepassing  voor veel van de boeren die, onder andere met een hogere agrarische biodiversiteit, met de natuur mee werken.

“Prijs: Wat de (regeneratieve) boer voor zijn/haar product moet krijgen om er een volhoudbaar inkomen uit te halen is niet altijd wat de marktpartijen (groothandel, cateraar) ervoor kunnen geven. Deze partijen zijn vaak gebonden aan contract afspraken mbt prijs en marges en/of opereren zelf al met extreem lage marges. Linksom of rechtsom, er moet geld bij.

Volume: Er zijn niet veel regeneratieve boeren in Nederland die groot genoeg zijn om zelfstandig de gevraagde volumes te kunnen leveren. Hier zal dus iets van een vorm van samenwerking tussen producenten moeten ontstaan om de marktpartijen goed te kunnen bedienen. Ook om de boeren een betere positie te geven is het bundelen van krachten mogelijk wenselijk.

Continuïteit: De consument is gewend geraakt om alles altijd te kunnen eten. Wanneer je als cateraar committeert aan afname van Boeren Natuurlijk producten, dan is die continuïteit (het hele jaar door aardbeien) moeilijk om vast te houden. Ook een mislukte oogst kan de continuïteit in gevaar brengen, wat echt een risico is voor spelers in de voedselketen. Enerzijds zullen risico's in de keten geaccepteerd moeten worden als we stappen willen zetten, anderzijds is het ook van groot belang om het eerlijke verhaal uit te leggen naar de consument toe.

Logistiek: Er is een reden waarom het voedselsysteem zich heeft ontwikkeld in de richting van specialisatie, mono-culturen en centralisatie. Logistiek gezien is efficiency cruciaal om de kosten laag te kunnen houden. Als we naar een systeem gaan van meer diversiteit en complexiteit, dan zullen we hiervoor slimme (technologische) oplossingen moeten vinden. Helaas hebben juist deze partijen het momenteel erg zwaar.”

Op naar goedbetaalde afzet en nu al nieuwgierig naar de volgende editie van de markt.

Pieter Goudswaard