Agroforestry groeit in de provincies | Agroforestry Netwerk Groningen

Agroforestry, het combineren van houtige gewassen met landbouw en veehouderij, is in Nederland in korte tijd uitgegroeid tot een beweging met stevige wortels in de provincies. Provinciale agroforestry-netwerken spelen hierbij een cruciale rol. Ze ondersteunen boeren, adviseren en verbinden praktijkervaring met beleid, onderzoek en marktontwikkeling. Het bijzondere van deze aanpak is het sterke bottom-up karakter: boeren nemen zelf het initiatief, waardoor regionale diversiteit en maatwerk centraal staan. Binnen het Agroforestry Netwerk Nederland (ANN) worden deze netwerken verder geprofessionaliseerd en verbonden, zodat kennis en ervaringen landelijk gedeeld kunnen worden.

Het Agroforestry Netwerk Groningen startte begin 2025, met steun van de Landschapswerkplaats, voor een periode van twee jaar. Het netwerk ondersteunt boeren en andere geïnteresseerden bij de toepassing van agroforestry door behoeften van deelnemers te inventariseren en gezamenlijk kennis op te bouwen, met gebruik van expertise uit andere regio’s en nauwe samenwerking met ANN. Tot nu toe organiseerde het netwerk vijf zomerbijeenkomsten bij pionierende boeren, verspreidde nieuwsbrieven en voerde quickscan-adviezen uit.

Een concreet voorbeeld van de praktijk is het demobedrijf Duurzame Landbouw van Jan Pieter van Tilburg bij Hellum. Zijn Holstein-koeien grazen op kruidenrijke weiden in het open zandgebied, begeleid door betonpaden in een vernieuwd landschap. Geïnspireerd door collega-boer Jan Woudstra en gesteund door zijn imker-vrouw Margaretha, plantte Jan Pieter een kilometer voederhaag met 15 inheemse soorten, na overleg met de buurman en de gemeente. De lage hagen, GPS-gestuurd in strakke lijnen aangelegd, verrijken het koeienrantsoen met bladeren en twijgen, bieden windbreking, stimuleren biodiversiteit en verfraaien het landschap.

Bezoekers tonen veel interesse: een voorbijrijder op een brommer kwam spontaan kijken. Jan Pieter deelt zijn ervaringen graag binnen het Agroforestry Netwerk Groningen. “Ik leer in de praktijk en wil ook bij anderen kijken.” Nieuwe ideeën borrelen al op: meer kilometers haag langs toekomstige koeienroutes en nadenken over welke rol bomen nog meer kunnen spelen voor zijn bedrijf.